การประชุมปฐมนิเทศโครงการ
โครงการศึกษาการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์พื้นที่ลุ่มน้ําชี
ระหว่างวันที่ 13 – 17 พฤษภาคม 2562

1. ความเป็นมาและสภาพปัญหาของพื้นที่ศึกษา

ลุ่มน้ําชี ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 49,130 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 30.7 ล้านไร่ อยู่ในเขตพื้นที่ 13 จังหวัด ได้แก่ ชัยภูมิ นครราชสีมา เพชรบูรณ์ เลย หนองบัวลําภู ขอนแก่น มหาสารคาม อุดรธานี กาฬสินธุ์ ร้อยเอ็ด ยโสธร ศรีสะ เกษ และอุบลราชธานี มีประชากรราว 5,953,334 คน โดยมีปริมาณฝนรายปีเฉลี่ย 1,188 มิลลิเมตร และปริมาณน้ําท่ารายปีเฉลี่ย 11,994 ล้าน ลบ.ม. ความต้องการน้ําทุกภาคส่วน 8,821 ล้าน ลบ.ม. แต่ความสามารถในการเก็บกักน้ําของลุ่มน้ํามี เพียง 5,687 ล้าน ลบ.ม. ลุ่มน้ําชีจึงประสบปัญหาเรื่องน้ําตลอดมา รวมถึงปัญหาคุณภาพน้ํา ที่เกิดจากการปล่อยน้ําทิ้งของชุมชนและโรงงานอุตสาหกรรม การชะล้างของสารเคมีทางการเกษตรลงแหล่งน้ํา และสภาพพื้นที่ที่เป็นดินเค็ม

จากสภาพปัจจุบันของลุ่มน้ําชี สํานักงานทรัพยากรน้ําแห่งชาติ (สทนช.) จึงเห็นความจําเป็นของการศึกษาการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตรพื้ื้นที่ลุ่มน้ําชี เพื่อประเมินศักยภาพและข้อจํากัดของสิ่งแวดล้อมในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ําในพื้นที่ลุ่มน้ําชีที่สามารถนําไปสู่ความสมดุลและการพัฒนาอย่างยั่งยืนทั้งในมิติของเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ซึ่งสอดคล้องกับการจัดการน้ําเชิงลุ่มน้ําทั้งระบบเพื่อเพิ่มความมั่นคงด้านน้ําของประเทศยุทธศาสตรที่ ี่5 ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ภายใต้ยุทธศาสตรชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580)

2. วัตถุประสงค์ของการศึกษา

  • เพื่อศึกษาและจัดทํารายงานการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (Strategic Environmental Assessment : SEA) ของการบริหารจัดการทรัพยากรน้ําในพื้นที่ลุ่มน้ําชี
  • เพื่อศึกษาและจัดทํารายงานแผนงานตามแนวทางพัฒนาลุ่มน้ําแบบบูรณาการระดับยุทธศาสตร์ (Strategic and Integrated Development Program of River Basin : SIDP) ในพื้นที่ลุ่มน้ําชี
  • เพื่อศึกษาและจัดทําระบบฐานข้อมูลสารสนเทศของลุ่มน้ําชี สําหรับสํานักงานทรัพยากรน้ําแห่งชาติและคณะกรรมการลุ่มน้ํา ในการบริหารจัดการน้ํา การจัดทําแผนลุ่มน้ํา การตัดสินใจการให้ข้อมูลกับผู้ใช้น้ําและประชาชน

3. วัตถุประสงค์ของการประชุม

  • เพื่อเผยแพร่ข้อมูลต่าง ๆ ของโครงการ อาทิ การกําหนดขอบเขตการศึกษา แผนงานการศึกษา
  • เพื่อรับฟังความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ในประเด็นสภาพปัญหา สาเหตุ และแนวทางแก้ไขปัญหาของพื้นที่ลุ่มน้ําชี

4. กำหนดการประชุม

เวทีที่ 1 กลุ่มจังหวัดหนองบัวลำภู เลย อุดรธานี และเพชรบูรณ์
วันจันทร์ที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 08.30-12.00 น.
ณ ห้องณัฐพงษ์ 1 โรงแรมณัฐพงษ์แกรนด์ อำเภอเมืองหนองบัวลำภู จังหวัดหนองบัวลำภู

เวทีที่ 2 กลุ่มจังหวัดขอนแก่น และมหาสารคาม
วันอังคารที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 08.30-12.00 น.
ณ ห้องวินเนอร์ 7 ชั้น 7 ตึกคอนวีเนี่ยน โรงแรมคอนวีเนี่ยน อำเภอเมืองขอยแก่น จังหวัดขอนแก่น

เวทีที่ 3 กลุ่มจังหวัดชัยภูมิ และนครราชสีมา
วันพุธที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 08.30-12.00 น.
ณ ห้องคอนเวนชั่นฮอลล์ โรงแรมสยามริเวอร์รีสอร์ท อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ

เวทีที่ 4 กลุ่มจังหวัดร้อยเอ็ด และกาฬสินธุ์
วันพฤหัสบดีที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 08.30-12.00 น.
ณ ห้องประดับเพชร อาคารศูนย์ประชุม โรงแรมเพชรรัชต์การ์เด้น อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

เวทีที่ 5 กลุ่มจังหวัดยโสธร ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี
วันศุกร์ที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 เวลา 08.30-12.00 น.
ณ ห้องมณีนพเก้า โรงแรมเดอะกรีนปาร์คแกรนด์ อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร

5. สรุปผลการประชุม

ผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย หน่วยงานระดับจังหวัดผู้ทรงคุณวุฒิ หัวหน้าส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้องผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรพัฒนาเอกชน และกลุ่มผู้ใช้น้ำ

  • เวทีที่ 1 กลุ่มเป้าหมาย ที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ จำนวน 222 คน
  • เวทีที่ 2 กลุ่มเป้าหมาย ที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ จำนวน 310 คน
  • เวทีที่ 3 กลุ่มเป้าหมาย ที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ จำนวน 300 คน
  • เวทีที่ 4 กลุ่มเป้าหมาย ที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ จำนวน 320 คน
  • เวทีที่ 5 กลุ่มเป้าหมาย ที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ จำนวน 200 คน

6. ประเด็นที่สำคัญทั้ง 5 เวที

  • SEA ที่ศึกษาเป็นเรื่องของแผนและนโยบาย อยากทราบว่าผู้พิจารณาเห็นชอบเป็นหน่วยงานใด
  • การบริหารการจัดการลุ่มน้ำจะดำเนินการอย่างไร ถ้าคนต้นน้ำและปลายน้ำมีความต้องการใช้น้ำที่แตกต่างกัน
  • ขอให้นำข้อมูลที่ได้จากการศึกษายุทธศาสตร์เดิมที่ศึกษามาแล้วของลุ่มน้ำชีมาเชื่อมต่อกับการศึกษาของSEA ในครั้งนี้
  • ปัญหาสารเคมีตกค้างในลำพะเนียง จ.หนองบัวลำภู
  • การศึกษาของ SEA ขออย่าให้มองด้านการใช้น้ำเพียงอย่างเดียว ขอให้ศึกษาเชื่อมโยงการนำน้ำมาใช้ให้เกิดรายได้แก่ประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม และสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง
  • การจัดการข้อมูลขอให้สร้างรูปแบบที่สามารถเข้าถึงได้ง่าย และประชาชนบุคคลทั่วไป สามารถนำไปศึกษาและนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างสะดวก
  • ปัญหาเรื่องการตื้นเขินของลำน้ำ จะพบปัญหาขาดน้ำในฤดูแล้ง และปัญหาน้ำท่วมในฤดูฝน เนื่องจากขาดงบประมาณในการขุดลอก
  • ขอให้มีการสร้างเขื่อนเป็นจุด ๆ เพื่อรองรับน้ำในฤดูน้ำหลาก เพื่อจะได้มีน้ำใช้ตลอดทั้งปี
  • การพัฒนาไม่จำเป็นต้องทุ่มงบประมาณลงไป ทำอย่างไรให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ทางเลือกน่าจะเป็นการทำโซนนิ่ง เพื่อให้เกิดการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงของ ร. 9 และมองภาพทั้งลุ่มน้ำ
  • ปัญหาภัยแล้งเป็นปัญหาใหญ่ เพราะเกิดเป็นบริเวณกว้าง และมีปัญหาของการตัดไม้ทำลายป่าต้นน้ำ และตลิ่งพังช่วงจังหวัดชัยภูมิ – ยโสธร
  • ปัญหาคุณภาพน้ำเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาการจัดการสภาพแวดล้อมพื้นที่ลุ่มน้ำชี ปัญหาน้ำอุปโภคบริโภคและปัญหาน้ำเพื่อการเกษตรกรรม SEA จะมีแนวทางแก้ไขปัญหาโดยการบริหารจัดการอย่างไร
  • จากการศึกษาโครงการ โขง ชี มูล ที่ผ่านมา อยากทราบว่า SEA ได้นำผลการศึกษาของโครงการ โขง ชี มูล มาประกอบการศึกษาในครั้งนี้หรือไม่
  • จากการที่ SEA กล่าวว่าภาคอีสานเป็นพื้นที่ยากจน อยากทราบว่าได้ข้อมูลดังกล่าวจากแหล่งข้อมูลใด เพื่อความถูกต้องควรให้หน่วยงานที่รับผิดชอบทำการศึกษาในระดับพื้นที่อย่างจริงจัง เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง
  • หน่วยงานที่รับผิดชอบมีข้อมูลไม่เพียงพอรวมถึงเจ้าหน้าที่ไม่มีความรู้เพียงพอ หรืออาจจะไม่มีการเก็บข้อมูลจริง ทำให้การศึกษาไม่เกิดประโยชน์

7. บรรยากาศการประชุมปฐมนิเทศโครงการ

บรรยากาศการประชุมปฐมนิเทศโครงการ เวที 1 จังหวัดหนองบัวลำภู
(จังหวัดหนองบังลำภู อุดรธานี เลย และเพชรบูรณ์)

บรรยากาศการประชุมปฐมนิเทศโครงการ เวที 2 จังหวัดขอนแก่น
(จังหวัดขอนแก่นและมหาสารคาม)

บรรยากาศการประชุมปฐมนิเทศโครงการ เวที 3 จังหวัดชัยภูมิ
(จังหวัดชัยภูมิและนครราชสีมา)

บรรยากาศการประชุมปฐมนิเทศโครงการ เวที 4 จังหวัดร้อยเอ็ด
(จังหวัดร้อยเอ็ดและกาฬสินธุ์)

บรรยากาศการประชุมปฐมนิเทศโครงการ เวที 5 จังหวัดยโสธร
(จังหวัดยโสธร ศรีสะเกษ และอุบลราชานี)